Caesar Cipher
Цезар шифрлэл (Caesar cipher) гэдэг нь криптографийн хамгийн энгийн бөгөөд түүхэн чухал шифрлэлтийн аргуудын нэг юм. Үүнийг Julius Caesar анх ашиглаж байсан гэж үздэг. Энэ нь үсгүүдийг тодорхой тооны байрлалаар урагш (эсвэл хойш) шилжүүлж нууцлах арга юм. Жишээ нь: key = 19 үед дараах байдлаар шилжинэ: Цезар шифрийг дараах байдлаар(Encryption) илэрхийлдэг: E(x)=(x+k) mod 26E(x) = (x + […]
URL Spoofing
Сүүлийн үед KFC зэрэг алдартай брэндүүдийн вэбсайтыг хуурамчаар дуурайн хүмүүсийн хувийн мэдээллийг залилан авах хэргүүд улам олширч байна. Залилагчдын голчлон ашигладаг арга бол URL spoofing юм. Энэ нь олон хүн ашигладаг вэбсайтыг жинхэнээсээ ялгагдахааргүй хуулбарлан хийж, том хямдрал болон урамшуулал санал болгосон мэт харагдуулан хүний сонирхлыг татдаг. Энэ бол social engineering буюу хүний сэтгэл зүйг […]
Automatic speech recognition
Орчин үеийн мэдээллийн технологийн хөгжлийн үр дүнд хүн ба компьютерын харилцаанд томоохон тэсрэлт гарсан нь Хэл яриаг автоматаар таних технологи (Automatic Speech Recognition – ASR) юм. Энэхүү технологи нь хүний хэлсэн үгийг дижитал текст хэлбэрт хөрвүүлэх замаар бидний амьдралыг хөнгөвчилж байна. Хэл яриаг текст болгон хувиргах үндсэн үе шатууд Хэл яриаг таних процесс нь физик […]
Random Forest: Хамтдаа шийдвэр гаргадаг ойн загвар
Machine Learning-ийн хамгийн алдартай алгоритмуудын нэг болох Random Forest нь яагаад ийм хүчирхэг вэ? Төсөөлөөд үз дээ, та нэг чухал шийдвэр гаргах гэж байна. Жишээ нь, ажлын саналыг хүлээн авах эсэх. Зөвхөн өөрөө бодохын оронд, та олон найз нөхдөөсөө зөвлөгөө авч, тэдний саналыг нэгтгээд эцсийн шийдвэрээ гаргавал илүү үнэн зөв байх магадлал өндөр биз дээ? […]
Халдлага илрүүлэх систем (IDS) гэж юу вэ?
Халдлага илрүүлэх систем гэж юу вэ? Сүүлийн жилүүдэд интернет болон компьютерийн сүлжээний хэрэглээ маш хурдан хөгжиж байна. Үүнтэй зэрэгцээд кибер халдлага ч мөн нэмэгдэж, илүү нарийн төвөгтэй болж байгаа. Зөвхөн firewall эсвэл antivirus ашиглах нь бүх халдлагыг зогсоож чаддаггүй. Тиймээс системд болж байгаа үйл ажиллагааг байнга хянаж, сэжигтэй зүйл илрүүлэх шаардлага гарч ирдэг. IDS гэж […]
