Програм хангамж хөгжүүлэлтийн ертөнцөд программистуудын гаргадаг хамгийн нийтлэг алдааны нэг бол хэт ухаалаг (clever) код бичих явдал юм. Анх харахад богино, сонирхолтой, эсвэл маш “ухаалаг” мэт харагддаг код нь ихэнхдээ дараа нь ойлгоход хэцүү, засварлахад төвөгтэй болдог. Харин цэвэр, ойлгомжтой (clean) код нь урт байсан ч багийн гишүүдэд ойлгомжтой, засварлахад хялбар байдаг.
1. Кодыг хүн уншдаг
Программистууд ихэнхдээ “кодыг компьютер ажиллуулахын тулд бичдэг” гэж боддог. Гэвч бодит байдал дээр кодыг хүмүүс илүү их уншдаг.
Нэг кодыг:
- Нэг удаа бичдэг
- Олон удаа уншдаг
- Олон удаа засварладаг
Хэрэв код хэтэрхий төвөгтэй, ухаалаг логиктой байвал бусад программистууд ойлгоход маш их цаг зарцуулна.
Жишээ:
Clever code:
const r = a.map(x=>x*2).filter(x=>x>10).reduce((p,c)=>p+c,0);
Clean code:
const doubledNumbers = numbers.map(num => num * 2);
const filteredNumbers = doubledNumbers.filter(num => num > 10);
const sum = filteredNumbers.reduce((total, num) => total + num, 0);
Хоёр код ижил үр дүн гаргана. Гэхдээ хоёр дахь код илүү ойлгомжтой.
2. Засварлахад хялбар
Програм хангамж нэг удаа бичигдээд дуусдаг зүйл биш. Ихэнх системүүд:
- шинэ функц нэмэх
- алдаа засах
- гүйцэтгэл сайжруулах
зэрэг шалтгаанаар байнга өөрчлөгдөж байдаг.
Хэрэв код clever байвал:
- алдаа олох хэцүү
- логик ойлгоход удаан
- засвар хийх эрсдэлтэй
Харин clean code бол:
- логик ойлгомжтой
- функцүүд тодорхой
- өөрчлөлт хийхэд хялбар байдаг.
3. Багийн хөгжүүлэлтэд маш чухал
Ихэнх програм хангамжийг нэг хүн биш, баг хөгжүүлдэг.
Хэрэв программист бүр өөрийнхөөрөө “ухаалаг” код бичвэл:
- кодын хэв маяг өөр өөр болно
- бусад гишүүд ойлгоход хэцүү болно
- хөгжүүлэлт удааширна
Clean code нь багийн гишүүдийн хооронд ойлголцлыг сайжруулдаг.
4. Алдаа гарах магадлал багасна
Төвөгтэй кодонд ихэвчлэн:
- далд логик
- ойлгомжгүй нөхцөл
- олон давхар функц
байдаг.
Ийм кодонд bug гарах магадлал өндөр байдаг. Харин clean code нь:
- энгийн логиктой
- жижиг функцүүдтэй
- тодорхой нэршилтэй
учраас алдаа илрүүлэхэд хялбар.
5. Ирээдүйн өөртөө тусалж байна
Программистуудын дунд нэг алдартай хэллэг байдаг:
“6 сарын дараа өөрийн бичсэн кодыг харахад өөр хүн бичсэн юм шиг санагддаг.”
Хэрэв код clever байвал та өөрөө ч ойлгохгүй байж магадгүй. Харин clean code бол ирээдүйн өөртөө үлдээж буй тайлбар юм.
Clean Code бичих зарим зөвлөмж
- Ойлгомжтой нэршил ашиглах
- Функцүүдийг жижиг байлгах
- Нэг функц нэг үүрэгтэй байх
- Хэт их товчилсон код бичихгүй байх
- Код уншихад ойлгомжтой байхыг нэн түрүүнд бодох
Дүгнэлт
Программистын чадвар нь хамгийн богино эсвэл хамгийн ухаалаг код бичихэд биш, харин хамгийн ойлгомжтой, засварлахад хялбар код бичихэд оршдог.
Clever code нь түр хугацаанд гайхалтай харагдаж болох ч урт хугацаанд асуудал үүсгэдэг. Харин clean code нь багийн ажиллагааг сайжруулж, системийг тогтвортой хөгжүүлэхэд тусалдаг.
Тиймээс сайн программистын зорилго бол:
“Компьютерт ойлгомжтой код биш, хүмүүст ойлгомжтой код бичих” юм.
