Enterprise Architecture (EA) гэж юу вэ?
Орчин үеийн байгууллагууд дижитал шилжилт, мэдээллийн технологийн хурдацтай хөгжилтэй уялдан улам төвөгтэй бүтэцтэй болж байна. Ийм нөхцөлд бизнесийн зорилго, үйл ажиллагаа, мэдээлэл, програм хангамж, техник технологийг уялдаа холбоотойгоор төлөвлөх зайлшгүй шаардлага тулгардаг. Үүнийг хангах гол арга хэрэгсэл бол Enterprise Architecture (EA) буюу Байгууллагын архитектур юм. Enterprise Architecture-ийн үндсэн ойлголт Enterprise Architecture гэдэг нь байгууллагын бизнес […]
NP-Complete бодлого = орчлонгийн нууц уу?
Компьютер яагаад зарим асуултад хэзээ ч бүрэн хариулж чаддаггүй вэ? Өнөөдөр бид компьютерт хэт итгэдэг болсон.Замын түгжрэлийг тооцоолж өгнө, царай танина, дуу хоолой ойлгоно, бүр хүнийг шатар, болон бусад тоглоомоор ялна. Тэгэхээр компьютер бүхнийг бодож чадна гэж бодох нь мэдээж. Гэвч компьютерийн ухаан нэг сонин үнэнийг хэлдэг. Тэр “хэтэрхий хэцүү”-гийн яг төвд нэг домог мэт […]
CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire – Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллага) бол дэлхийн хамгийн том бөгөөд хүчирхэг бөөмийн физикийн лаборатори юм. 1954 онд Швейцарийн Женев хотын ойролцоо, Швейцарь-Францын хил дээр байгуулагдсан энэхүү байгууллага нь орчлон ертөнцийн үүслийн нууцыг тайлахаар зорьж байна. Дэлхийн 2-р дайны дараа Европын улс орнууд шинжлэх ухааны салбарт хамтран ажиллах шаардлагатай […]
Cансрын интернет-Starlink
Интернетийн хүртээмж өнөө үед хот суурин газарт төвлөрч, хөдөө орон нутагт хязгаарлагдмал хэвээр байна. Шилэн кабель татах, суурин сүлжээ байгуулах нь өртөг өндөр, хугацаа их шаарддаг тул олон бүс нутаг интернет орох боломжгүй байдаг. Энэ асуудлыг шийдэх нэг орчин үеийн шийдэл нь SpaceX компанийн хөгжүүлсэн Starlink сансрын интернет юм. Тэгвэл Starlink үнэхээр хот ба хөдөөгийн […]
Пост-квант криптограф
PQClean нь пост-квант криптографийн (Post-Quantum Cryptography, PQC) алгоритмуудын цэвэр, аюулгүй, лавлагаа хэрэгжилтүүдийг (clean reference implementations) агуулсан нээлттэй эхийн төсөл юм. Энэхүү төсөл нь ирээдүйд квант компьютер хөгжсөн үед ч мэдээллийн аюулгүй байдлыг хадгалах зорилготой криптографийн шийдлүүдийг судлах, турших, хэрэгжүүлэхэд чиглэдэг. Яагаад пост-квант криптограф хэрэгтэй вэ? Одоогийн өргөн хэрэглэгддэг RSA, ECC зэрэг нийтийн түлхүүрт криптографийн алгоритмууд […]
