Бага ажиллаж, ихийг сур: Паретогийн 80/20 зарчим
Бид бүгдээрээ л завгүй шинэ хэл сурах, код бичиж сурах, мэргэжлээрээ өсөх зэрэг олон зүйл бодож хийж байгаа байх. Гэвч бидний ихэнх нь “их хичээж байгаа” мөртлөө нэг л байрандаа зогсоод байгаа мэт мэдрэмж авдаг уу? Тэгвэл энэ нийтлэлээрээ сурах арга барилын нэг болох “Паретогийн зарчим” буюу 80/20-ийн дүрмийн талаар тайлбарлаж, санал болгож байна. Паретогийн […]
Google хэрхэн хайлт хийдэг вэ?
Өнөө үед бид хичээлийн даалгавар хийх, сонирхсон мэдээллээ олох, шинэ зүйл сурахдаа Google-ийг өдөр бүр ашигладаг. Гэхдээ Google бидний бичсэн үгийг хэрхэн ойлгож, сая сая мэдээллээс яаж тохирохыг нь хэдхэн секундын дотор олж харуулдаг юм бол? Google хайлтын систем нь үндсэндээ гурван шаттайгаар ажилладаг. Нэгдүгээрт: Мэдээлэл цуглуулах Google интернет дэх вэб сайтуудыг автоматаар шалгадаг тусгай […]
Мэдээллийн нууцлал Криптограф
Криптограф гэдэг нь мэдээллийг нууцлах шинжлэх ухаан юм.Мессежийг зөвхөн зөвшөөрөгдсөн хүн унших боломжтой болгохын тулд шифрлэлтийн алгоритм болон түлхүүр ашигладаг. Криптограф юу хийдэг вэ? ✔ Нууцлал (Confidentiality) – Өгөгдлийг зөвхөн эрхтэй хүн уншина✔ Халдашгүй байдал (Integrity) – Мэдээлэл замд өөрчлөгдөөгүй эсэхийг батална✔ Бататгал (Authentication) – Илгээгч жинхэнэ мөн эсэхийг шалгана ⚠ Криптограф нь аюулгүй байдлын нэг хэрэгсэл болохоос бүх асуудлыг шийдэхгүй (жишээ нь: вирус, […]
AI Agents vs Agentic AI
Орчин үеийн хиймэл оюун ухааны (AI) салбар нь зөвхөн “Generative AI”-аар хязгаарлагдахгүй болж, бие даан даалгавар гүйцэтгэдэг AI Агентууд (AI Agents) болон илүү нарийн төвөгтэй, олон агентын уялдаа, хамтын ажиллагаанд суурилсан Agentic AI систем рүү эрчимтэй хөгжиж байна. 1. AI Агентууд: Тодорхой зорилго бүхий бие даасан нэгжүүд AI Агентууд гэдэг нь тодорхой хүрээний хүрээнд, өгөгдсөн […]
Disciplined agile delivery буюу DAD гэж юу вэ?
Сүүлийн жилүүдэд ажайл аргачлал (Скрам, канбан ) түгээмэл болсон ч томоохон байгууллага, энтерфрайз түвшний төслүүдэд зөвхөн нэг ажайл аргачлалыг шууд хэрэглэхэд тохиромжгүй байдаг. Үүнийг шийдвэрлэх зорилготойгоор гарч ирсэн аргачлал бол Disciplined Agile Delivery буюу DAD юм. DAD-ийг 2012 онд Scott Ambler болон Mark Lines нар анх танилцуулж байсан бөгөөд одоо PMI (Project Management Institute)-ийн албан […]