Хууль бус анхны тоо – DeCSS DVD
Анхны тоо гэдэг нь зөвхөн 1 ба өөрөөсөө өөрөөр хуваагддаггүй тоо юм. Тэгвэл “хууль бус анхны тоо” буюу illegal prime гэж юу вэ? Энэ нь жирийн анхны тооны нэгэн сонирхолтой хувилбар. Яагаад “хууль бус” гэж нэрлэсэн нь сонирхолтой юм. 1990-ээд оны эцэс, 2000-аад оны эхээр DVD‑үүд CSS (Content Scramble System) гэдэг нууцлалтай хамгаалалттай байсан. Энэ […]
Симметрик шифрлэлтийн аргууд: Замын шифр (Route Cipher)
Сонгодог криптографийн аргууд дотроос хамгийн ойлгомжтой хэрнээ үр дүнтэй аргуудын нэг бол Транспозицийн шифр (Transposition Cipher) юм. Энэ төрлийн шифр нь ил текстийн үсгүүдийг өөр үсгээр солих (substitution) биш, харин тэдгээрийн байрлалыг тодорхой дүрмийн дагуу хольж, эрэмбийг нь өөрчилдөг. Энэхүү транспозицийн шифрийн нэгэн түгээмэл хэлбэр нь Замын шифр (Route Cipher) юм. Замын шифр нь ил […]
Жинхэнэ санамсаргүй тоо ба хуурамч санамсаргүй тоо
Санамсаргүй тоог криптограф, симуляци, тоглоомын систем, машин сургалт болон бусад олон салбарт чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэдгээр нь урьдчилан таамаглах боломжгүй байдал, шударга байдал, аюулгүй байдлыг хангах үндэс болдог. Гэвч компьютер болон бусад тооцоолох төхөөрөмжийн үүсгэсэн “санамсаргүй” тоо нь үнэхээр санамсаргүй байж чаддаг уу? Энэ асуултын хариултыг хамтдаа олж мэдэцгээе. Жинхэнэ санамсаргүй тоо Жинхэнэ санамсаргүй тоо […]
Модулийн арифметик Бүгд (Үлдэгдлийн Математик ба Криптографийн Үндэс)
Криптографд бидний өдөр тутамдаа ашигладаг энгийн математик үйлдлүүд (+, –, ×, ÷)-ээс илүү нарийн аргуудыг хэрэглэдэг. Тэдгээрийн дундаас эртнээс ашиглаж ирсэн ч орчин үеийн шифрлэлтийн суурь болсон нэг нь модулийн арифметик буюу заримдаа “цагийн арифметик” гэж нэрлэдэг. Энэ нь криптограф, компьютeрын шинжлэх ухаан, тооны онол зэрэг олон салбарын суурь ойлголт бөгөөд ялангуяа Diffie-Hellman, RSA зэрэг […]
Diffie-Hellman Алгоритм (Нууц түлхүүрийг ил солилцох арга)
Интернетээр хоорондоо ярилцаж буй хоёр этгээд бусдад мэдэгдэлгүйгээр нууц мэдээлэл солилцох шаардлага тулгардаг. Жишээлбэл, та банкны аппликейшн руугаа нэвтрэх үед таны нууц үг банк руу илгээгдэхдээ шифрлэгдэх ёстой. Хэрвээ түлхүүрээ шууд явуулбал дундаас нь хэн нэгэн “чагнаад” аваад, таны мэдээллийг тайлж унших боломжтой болно. Энэхүү асуудлыг шийдсэн анхны бөгөөд хамгийн алдартай аргуудын нэг бол Diffie-Hellman […]
