
Multithreading: Компьютер олон ажлыг зэрэг хэрхэн гүйцэтгэдэг вэ?

Г.Хишигжаргал
Багш


Г.Хишигжаргал
Багш
Та компьютер дээрээ хөгжим сонсонгоо файл татаж, интернетээр хайлт хийж, өөр программ дээр ажиллаж байсан уу? Эдгээр үйлдэл нэгэн зэрэг явагдаж байгаа мэт харагддаг ч компьютер энэ бүхнийг хэрхэн зохицуулдаг бол? Үүний цаана программын ажлыг жижиг хэсгүүдэд хувааж, зэрэгцүүлэн гүйцэтгэх боломж олгодог Multithreading технологи ажилладаг. Энэ нь орчин үеийн программ хангамжийн хурд, ажиллагаа, хэрэглэгчийн туршлагад чухал нөлөө үзүүлдэг.
Thread гэдэг нь программ доторх гүйцэтгэлийн хамгийн жижиг нэгжүүдийн нэг юм. Нэг программ хэд хэдэн Thread-тэй байж болох бөгөөд тус бүр нь өөр өөр ажил хариуцаж болно. Жишээлбэл, веб хөтөч дээр видео үзэж байх үед нэг Thread видео тоглуулах, нөгөө нь хэрэглэгчийн үйлдлийг боловсруулах, өөр нэг нь мэдээлэл татах ажлыг гүйцэтгэж болно. Ингэснээр нэг ажил хийгдэж байх хооронд бусад ажил ч үргэлжлэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, Thread нь нэг программын олон ажлыг зохион байгуулахад тусалдаг.

Process гэдэг нь ажиллаж байгаа программын тусдаа гүйцэтгэлийн орчин юм. Харин Thread нь тухайн Process дотор ажиллаж буй гүйцэтгэлийн урсгал гэж ойлгож болно. Жишээлбэл, компьютер дээрээ Chrome болон Spotify нээхэд эдгээр нь тусдаа Process байдлаар ажиллана. Харин Chrome дотроо веб хуудас харуулах, мэдээлэл татах зэрэг ажлыг хэд хэдэн Thread ашиглан зохицуулж болно. Нэг Process-ийн Thread-үүд санах ойн тодорхой хэсгүүдийг хамтран ашигладаг бол тусдаа Process-ууд өөр өөр санах ойн орчинтой байдаг.

Multithreading нь нэг программын ажлыг хэд хэдэн Thread-д хувааж, тэдгээрийг CPU дээр ажиллуулдаг. Хэрэв компьютер олон CPU core-той бол өөр өөр Thread-үүдийг тусдаа core дээр нэгэн зэрэг гүйцэтгэх боломжтой. Харин нэг core дээр олон Thread ажиллаж байгаа үед үйлдлийн систем CPU-ийн цагийг хуваарилж, Thread-үүдийн хооронд хурдан шилждэг. Үүнийг Context Switching гэж нэрлэдэг. Иймээс хэрэглэгчид олон ажил нэгэн зэрэг явагдаж байгаа мэт мэдрэмж төрдөг.
Multithreading-ийн гол давуу тал нь программын ажлыг илүү үр ашигтай зохион байгуулахад оршино. Жишээлбэл, том хэмжээний файл татаж байх үед программ хариу өгөхөө болихгүйгээр хэрэглэгчийн бусад үйлдлийг үргэлжлүүлж чадна. Мөн зураг боловсруулах, видео тоглуулах, веб серверийн олон хүсэлтийг боловсруулах зэрэгт өргөн ашиглагддаг. Гэхдээ олон Thread ашиглах нь үргэлж хурдыг нэмэгдүүлнэ гэсэн үг биш. Thread-үүд нэг өгөгдөлд зэрэг хандах үед Race Condition зэрэг алдаа үүсэж болох тул тэдгээрийн ажиллагааг зөв зохицуулах шаардлагатай.
Бидний өдөр тутам ашигладаг олон программ Multithreading ашигладаг. Веб сервер олон хэрэглэгчийн хүсэлтийг боловсруулах, тоглоом дүрслэл болон хэрэглэгчийн үйлдлийг зохицуулах, видео засварлах программ дүрс болон дууг боловсруулахдаа Thread ашиглаж болно. Мөн Data Processing системүүд их хэмжээний өгөгдлийг хэсэг болгон хувааж, олон Thread-ээр зэрэг боловсруулах боломжтой. Эдгээрийн ачаар программ хэрэглэгчийн үйлдэлд хурдан хариу өгч, компьютерийн нөөцийг илүү үр ашигтай ашиглах боломж бүрддэг.
Multithreading нь нэг программын олон ажлыг хэд хэдэн Thread болгон хувааж, тэдгээрийг зэрэгцүүлэн гүйцэтгэх боломж олгодог чухал технологи юм. Энэ нь CPU-ийн нөөцийг үр ашигтай ашиглах, программын ажиллагааг жигд байлгах, олон үйлдлийг зохицуулахад тусалдаг. Гэхдээ олон Thread ашиглахын зэрэгцээ тэдгээрийн хоорондын өгөгдөл, хамаарлыг зөв зохицуулах шаардлагатай. Өөрөөр хэлбэл, компьютер олон ажлыг хурдан гүйцэтгэхээс гадна тэдгээрийг хэрхэн зөв хуваарилах нь чухал юм.