Бүх нийтлэлүүд
2026.05.302 min read#танинмэдэхүй#linux#arch#i use arch btw#btw
I use Arch btw
М.Хатанболд
Багш
М.Хатанболд
Багш
Linux-ийн ертөнцөд "I use Arch btw" гэдэг нь зүгээр нэг үйлдлийн систем ашиглаж байгаа тухай мэдээлэл биш, харин тухайн хүний тэвчээр, мэдлэг, техникийн чадварыг илтгэх "нууц код" юм. Энэхүү хошигнол хэрхэн үүссэн, яагаад технологийн хорхойтнуудын дунд ийм үнэ цэнтэй болохыг техникийн талаас нь задалж үзье.
Arch Linux-ийг суулгах процесс нь өөрөө нэгэн төрлийн даван туулах ёс заншил (rite of passage) юм. Ubuntu эсвэл Windows шиг "Next, Next, Finish" гэдэг товчлуур энд байхгүй. Хэрэглэгч хар дэлгэц (CLI) дээр дискээ форматлахаас эхлээд, kernel-ээ сонгож, bootloader-оо тохируулах хүртэл бүх зүйлийг гараараа хийдэг.
Тийм ч учраас хэн нэгэн "Би Arch ашигладаг" гэж хэлэхэд, цаана нь "Би үйлдлийн систем яг яаж ажилладгийг мэднэ, би Arch Wiki-г уншиж дуусгасан" гэх далд бахархал нуугдаж байдаг. "btw" (by the way) гэх дагавар нь энэ бүх хүнд хэцүүг даваад, одоо яг л энгийн зүйл мэтээр ярианыхаа хажуугаар хавчуулах тэрхүү "flex" буюу гайхуулах агшныг илэрхийлдэг юм.
Geek-үүдийн хувьд Arch Linux бол диваажин. Үүний хэд хэдэн шалтгаан бий:
KISS (Keep It Simple, Stupid) Зарчим: Arch-д ямар ч илүү дутуу, хэрэггүй програм (bloatware) байдаггүй. Таны суулгаагүй зүйл системд чинь байхгүй. Энэ нь системийг маш хөнгөн, хурдан бөгөөд зөвхөн танд зориулагдсан болгодог.
Rolling Release: "Хувилбар" гэдэг ойлголт энд байхгүй. Та ганцхан удаа суулгаад, насан туршдаа хамгийн сүүлийн үеийн kernel, driver-уудыг pacman -Syu командаар авч байна гэсэн үг.
AUR (Arch User Repository): Энэ бол Arch-ийн "нууц зэвсэг". Дэлхий дээрх бараг бүх програм хангамжийг AUR-аас олж суулгаж болно. Технологийн хорхойтнуудын хувьд эх кодыг (source code) татаж аваад өөрөө build хийх тэр мэдрэмж юутай ч зүйрлэшгүй.
Geek хүмүүсийн хамгийн том хүсэл бол хяналт (control). Arch бол "User-centric" буюу хэрэглэгч рүү чиглэсэн систем. Систем танд юу хийхийг заах биш, та системдээ юу хийхийг заадаг. Хэрэв систем ажиллахгүй бол та өөрөө л буруу тохиргоо хийсэн гэсэн үг. Энэ нь алдааг олж засварлах (troubleshooting) чадварыг дээд цэгт нь хүргэдэг.
"I use Arch btw" гэдэг өгүүлбэр интернэт форум, YouTube, Reddit болон Stack Overflow-ийн сэтгэгдэл хэсэгт хаа сайгүй харагддаг болсон нь хоёр өөр хандлагыг бий болгосон.
Нэг талаас, энэ нь бусад Linux хэрэглэгчдийг (ялангуяа Ubuntu, Mint хэрэглэгчид) "энгийн, юу ч мэдэхгүй хүмүүс" мэтээр харах элитист хандлага мэт санагдаж магадгүй. Гэвч бодит байдал дээр энэ нь ихэвчлэн өөрөө өөрийгөө шоолсон хошигнол байдаг. Arch ашиглахын тулд зарцуулсан тэр их цаг хугацаа, зовлонгоо технологийн хорхойтнууд ийнхүү егөөдөн илэрхийлж байгаа хэлбэр юм.
Үүнд хүмүүс яагаад онгирдог вэ?
Ямар ч сэдэвтэй хамааралгүй постны доор "I use Arch btw" гэж бичих нь зарим хүмүүст "crossfit" хийдэг эсвэл "vegan" хүмүүс хаа явсан газраа өөрийгөө зарладагтай адил утгагүй санагддаг. Linux-ийн ертөнцөд энэ нь "Elitist Linux User" гэх ташаа ойлголтыг (stereotype) бататгаж өгдөг учраас заримдаа шүүмжлэлд өртдөг байна. Гэхдээ яг үнэндээ, энэ нь Linux-ийн асар том, олон төрөл соёл дунд байгаа дотоод хошигнол (inside joke) төдий зүйл юм.
"I use Arch btw" гэдэг бол зүгээр нэг трэнд биш, харин технологид хайртай хүний өөрийгөө илэрхийлэх хэлбэр юм. Хэрэв та:
Үйлдлийн системийнхээ "бүрхүүл" доор юу болж байгааг яг таг мэдэхийг хүсэж байвал,
Бүх зүйлийг өөрийнхөө гараар, яг хүссэнээрээ тохируулахыг эрмэлздэг бол,
Төгс бичигдсэн "Documentation" буюу Arch Wiki-г уншиж суралцахаас наашгүй бол...
Та ч бас нэг өдөр ярианыхаа дундуур "I use Arch btw" гэж хэлээд сууж байж магадгүй. Хамгийн гол нь ямар систем ашиглах нь биш, түүнийгээ хэрхэн эзэмшиж, технологиос ямар таашаал авч байгаа нь л чухал юм.