Бүх нийтлэлүүд
2026.05.024 min read#танинмэдэхүй#FaceID#НүүрТанихТехнологи#BiometricSecurity#TrueDepthCamera#3DScan#Authentication#FaceRecognition
Гар утасны "FACE ID" хэрхэн ажилладаг вэ?
Ж.Солонго
Багш
Ж.Солонго
Багш
Өнөө үед гар утасны түгжээ тайлах хамгийн түгээмэл аргуудын нэг нь Face ID буюу нүүр таних технологи болсон. Энэ нь хэрэглэгчийн нүүрийг таньж, тухайн хүн утасны жинхэнэ эзэн мөн эсэхийг шалгаад түгжээг тайлдаг ухаалаг систем юм. Энгийнээр хэлбэл, энэ технологи нь камер, төрөл бүрийн мэдрэгч, мөн хиймэл оюун ухаанд суурилсан харьцуулалтын аргыг ашиглан “яг эзэн нь мөн үү?” гэдгийг шалгаж байгаа хэрэг юм. Энэ нь гаднаас харахад маш амархан мэт боловч цаанаа олон шат дамжлагатай ухаалаг процесс явагддаг.
Face ID ажиллахын тулд хамгийн эхэнд хэрэглэгчийн нүүрний мэдээллийг бүртгэж авах шаардлагатай. Утас шинээр тохируулах үед хэрэглэгч дэлгэц рүү харан нүүрээ хэд хэдэн өнцгөөс харуулдаг. Энэ үед утас нүүрний хэлбэр, пропорц, нүд, хамар, уруул, эрүү, дух, хацар зэрэг олон хэсгийн онцлогийг шинжилдэг. Ингэж анхны загвар буюу тухайн хүний нүүрний “дижитал дүрслэл” үүсдэг. Энэ нь энгийн зураг хадгалж байна гэсэн үг биш, харин тухайн нүүрийг бусдаас ялгаж танихад шаардлагатай шинжүүдийг тоон өгөгдөл болгон хувиргаж байгаа хэрэг юм.
Face ID-ийн хамгийн чухал онцлог нь зөвхөн урд камерыг ашиглан зураг авч хараад шийдвэр гаргадаггүй явдал юм. Илүү дэвшилтэт системүүд хэрэглэгчийн нүүрийг гүнзгийрүүлэн судлахын тулд тусгай мэдрэгч ашигладаг. Жишээлбэл,зарим систем инфра улаан гэрэл ашиглаж нүүрийг харанхуй орчинд ч таних боломжтой байдаг. Мөн зарим нь нүүрэн дээр олон жижиг үл үзэгдэх цэг тусгаж, тэр цэгүүд хэрхэн унаж байгаагаар нүүрний 3 хэмжээст хэлбэрийг тодорхойлдог. Ингэснээр нүүрний гадаргуу тэгш биш, бодит хэлбэртэй эсэхийг шалгаж чадна. Энэ нь энгийн зураг, видео эсвэл дэлгэцэн дээрх дүрсээр системийг хуурах магадлалыг багасгадаг.
Face ID нь Apple-ийн TrueDepth камерын системийг ашиглан таны нүүрний 3D зураглалыг гаргаж, төхөөрөмжийг аюулгүйгээр онгойлгох технологи юм.
Face ID нь хэд хэдэн дэвшилтэт мэдрэгчийг нэгэн зэрэг ашиглан ажилладаг:
1. Инфра-улаан камер (Infrared Camera): Нүүрэн дээрх цэгүүдийн хээг уншиж, авсан мэдээллээ төхөөрөмж дэх Secure Enclave руу илгээнэ. Тэнд уг мэдээллийг өмнө нь хадгалсан нүүрний математик загвартай харьцуулж, тохирч байвал утсыг онгойлгоно.
2. Инфра-улаан туяа (Flood Illuminator): Харанхуйд ч таны нүүрийг таних боломжийг олгохын тулд инфра-улаан туяагаар нүүрийг гэрэлтүүлнэ.
3. Цэгэн проектор (Dot Projector): Таны нүүрэн дээр 30,000 гаруй үл үзэгдэх инфра-улаан цэгүүдийг тусгаж, нүүрний хэлбэр, бүтцийн нарийн 3D зураглалыг гаргана.
Нүүрийг скан хийсний дараа утас тэр мэдээллийг боловсруулдаг. Өөрөөр хэлбэл, камер болон мэдрэгчээр цугларсан өгөгдлийг хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар шинжилж, анх бүртгүүлсэн нүүрний загвартай харьцуулна. Харьцуулахдаа “бүх зүйл яг таг ижил байна уу?” гэж бус, харин “хангалттай түвшинд тохирч байна уу?” гэж шалгадаг. Учир нь хүний нүүр өдөр бүр бага зэрэг өөр байж болно. Өнцөг өөр байх, гэрэл өөр байх, үс засалт солигдох, сахал ургах, нүдний шил зүүх зэрэг олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг. Сайн Face ID систем ийм өөрчлөлтүүдийг уян хатан байдлаар хүлээн авч, гол үндсэн онцлогуудыг таньж чаддаг.
Энэ нь Face ID-г зөвхөн нэг удаагийн зурагтай харьцуулдаг систем биш гэдгийг харуулдаг. Үнэндээ орчин үеийн нүүр таних системүүд хэрэглэгчийн нүүрний мэдээллийг цаг хугацааны явцад “суралцаж” сайжруулж чаддаг. Жишээлбэл, хэрэглэгч заримдаа малгай өмссөн, заримдаа нүдний шилтэй, заримдаа өөр гэрэлтүүлэгтэй үедээ утсаа зөв нээж чадвал систем түүнийг аажмаар таньж сурдаг. Ингэснээр Face ID илүү ухаалаг, илүү тохиромжтой болдог мөн Face ID-ийн аюулгүй байдал яагаад өндөр гэж үздэг вэ гэвэл, энэ технологи хүний нүүрний олон онцлогийг зэрэг шалгадагтай холбоотой. Хүний нүүр бол хурууны хээ шиг давтагдахгүй, нарийн төвөгтэй бүтэцтэй. Нүдний хоорондын зай, хамрын хэлбэр, эрүүгийн муруй, хацрын өргөн, нүүрний ерөнхий пропорц зэрэг олон элемент нийлж нэг хүнийг ялгаруулдаг. Сайн систем эдгээрийг нэг дор үнэлдэг учраас санамсаргүйгээр өөр хүнийг эзэн гэж таних магадлал бага байдаг.
Инфра-улаан туяа ашиглан царай таних
Гэхдээ бүх төрлийн нүүр таних систем ижил түвшний хамгаалалттай байдаггүй. Зарим утас зөвхөн урд камерыг ашиглан 2 хэмжээст дүрсээр нүүр таньдаг. Ийм систем нь хэрэглээнд хялбар байж болох ч аюулгүй байдлын хувьд сул талтай. Учир нь зөвхөн 2D зураг дээр үндэслэн таньж байгаа тохиолдолд эзний зураг, видео, эсвэл төстэй дүрсээр хуурах эрсдэл илүү өндөр байж болно. Харин 3 хэмжээст мэдрэгчтэй Face ID нь нүүрний бодит хэлбэр, гүнийг шалгадаг тул илүү найдвартай гэж тооцогддог.
Аюулгүй байдлын талаар ярихдаа Face ID-ийн хадгалж буй өгөгдөл хэрхэн хамгаалагддагийг ойлгох нь чухал. Ихэнх дэвшилтэт утаснууд нүүрний өгөгдлийг энгийн зураг хэлбэрээр бус, шифрлэгдсэн математик мэдээлэл хэлбэрээр хадгалдаг. Энэ нь өгөгдлийг хулгайлах, буруу ашиглах эрсдэлийг бууруулдаг. Өөрөөр хэлбэл, утас таны селфи зургийг хадгалаад байгаагаас илүүтэй, зөвхөн танихад шаардлагатай тоон загварыг аюулгүй санах ойд хадгалдаг гэсэн үг. Энэ нь хэрэглэгчийн хувийн нууцыг хамгаалахад тустай.
Нүүр таних технологийн бас нэг сонирхолтой тал нь хиймэл оюун ухаан юм. AI нь зөвхөн нүүрний хэсгүүдийг тоолж шалгах биш, харин тухайн нүүрийг өөр нөхцөлд хэрхэн харагддагийг ойлгоход тусалдаг. Жишээлбэл, хүний нүүр өглөө, орой, инээмсэглэсэн, төв царайтай, бага зэрэг хажуу тийш эргэсэн үед өөр өөр харагдаж болно. AI ийм ялгааг тооцож, чухал болон чухал бус өөрчлөлтийг ялгахад ашиглагддаг. Үүний ачаар систем нэг бол хэт хатуу биш, нэг бол хэт сул биш тэнцвэртэй ажиллах боломжтой болдог.
Эх сурвалж: