
Submarine Cable буюу Далай доорх кабель

Ж.Солонго
Багш


Ж.Солонго
Багш
Өнөөдөр бид хэдхэн секундын дотор дэлхийн аль ч өнцөгт мэдээлэл илгээж, видео дуудлага хийж, онлайн үйлчилгээ ашиглаж чаддаг. Гэвч энэхүү хурдан, тасралтгүй ажиллагааны цаана хиймэл дагуул бус, харин далайн ёроолоор хэдэн мянган километр үргэлжилсэн Submarine Cable буюу далайн доорх кабель хэмээх асар том инженерийн байгууламж оршдог.
Орчин үеийн дэлхийн мэдээллийн урсгалын дийлэнх хэсэг нь далайн доорх шилэн кабелиар дамждаг бөгөөд эдгээр кабель нь улс орнуудыг холбосон дэлхийн интернетийн үндсэн дэд бүтэц болж байна.
1. Submarine Cable гэж юу вэ?
Submarine Cable гэдэг нь далай, тэнгисийн ёроолоор байрлуулсан, тив хоорондын мэдээлэл дамжуулах зориулалттай холбооны кабель юм.
Анхны далайн доорх кабелиуд нь 1850-аад онд телеграфын дохио дамжуулах зориулалттай байсан ба өмнөх үеийн зэс дамжуулагчтай кабелиас ялгаатай нь орчин үеийн submarine cable нь гэрлийн импульс ашиглан мэдээлэл дамжуулдаг. Ингэснээр асар их хэмжээний өгөгдлийг маш бага сааталтайгаар дамжуулах боломжтой болсон.

Submarine Cable нь зөвхөн нэг ширхэг шилэн утас биш бөгөөд олон давхар хамгаалалтын системээс бүрддэг.
Үндсэн хэсгүүд:
Шилэн кабелийн гадна хэсэгт байрлах зэс дамжуулагч нь далайн доорх төхөөрөмжүүдийг цахилгаанаар хангах зориулалттай.
Кабелийг далайн орчны нөлөөнөөс хамгаалахын тулд:
Ус тусгаарлагч материал
Ган хамгаалалтын утас
Гадна бүрхүүл
зэрэг давхаргууд ашигладаг. IEEE Technology Navigator
Гүн далайд кабель харьцангуй нимгэн байдаг бол эргийн ойролцоо усан онгоцны зангуу, загас агнуурын төхөөрөмжөөс хамгаалахын тулд илүү зузаан хамгаалалттай байдаг.
"Одоогийн байдлаар дэлхий даяар 550 гаруй кабель ажиллаж, нийт урт нь 1.4 сая км байна"

Submarine Cable систем нь хэд хэдэн үндсэн хэсгээс бүрдэнэ.
Далайн кабель эрэг дээр гарч ирэх цэгийг Landing Station гэдэг.
Энд:
Далайн кабель
Газрын шилэн кабель
Олон улсын backbone network
хоорондоо холбогдоно.
Мэдээлэл хэдэн мянган километр зам туулах үед гэрлийн хүч буурдаг.
Үүнийг нөхөхийн тулд кабелийн дагуу тодорхой зай тутамд optical repeater байрлуулдаг.
Эдгээр төхөөрөмж нь оптик дохиог дахин өсгөж, холын зайд мэдээллийг алдагдал багатай дамжуулах боломж олгодог.

Үүний гол шалтгаан:
Fiber optic cable нь асар их зурвасын өргөнтэй (bandwidth) бөгөөд секундэд терабит хэмжээний мэдээлэл дамжуулах боломжтой. The Business Standard
Санхүүгийн арилжаа, видео конференц, cloud үйлчилгээ зэрэгт маш бага саатал шаардлагатай байдаг.
Submarine Cable нь хиймэл дагуултай харьцуулахад бага latency-тай байдаг. The Business Standard
Олон улсын холбооны компаниуд болон томоохон технологийн компаниуд өөрсдийн submarine cable системийг байгуулж, дэлхийн сүлжээний найдвартай байдлыг нэмэгдүүлж байна.
Хэдийгээр submarine cable нь өндөр хамгаалалттай боловч дараах шалтгаанаар гэмтэж болно:
Усан онгоцны зангуу
Загас агнуурын тоног төхөөрөмж
Газар хөдлөлт
Далайн хөрсний хөдөлгөөн
Гэмтэл гарсан үед тусгай зориулалтын Cable Repair Ship ашиглан кабелийг далайн ёроолоос татаж гарган засварладаг.

Кабелийг ихэвчлэн харилцаа холбооны компаниуд, технологийн томоохон корпорацууд, засгийн газруудын хамтын сан санхүүжүүлдэг. Google, Meta, Microsoft, Amazon өөрсдийн кабелийг тавьж байна. Жишээ нь Google-ийн Equiano Европыг Африктай, Microsoft, Facebook-ийн Marea АНУ-ыг Испанитай холбодог. Энэ нь кабель бол зөвхөн техникийн бус, худалдаа, "дижитал бие даасан байдлын" асуудал болсныг харуулна.
Бангладеш одоогоор Кокс-Базар, Куакатагийн хоёр газардах станцаар дамжуулан гадаадтай холбогддог бөгөөд хоёуланг нь төрийн өмчит BSCCL ажиллуулдаг. Гурав дахь кабелийн төсөл 2024 оноос хойшилсоор 2027 он хүртэл хүрсэн бөгөөд энэ нь Сингапур, Франц хүртэл холбогдож 17,000 Гбит/с багтаамжтай. Кабель барих нь хэчнээн хугацаа, хөрөнгө шаардахыг энэ жишээ харуулж байна.
Эдгээр YT бичлэгийг үзэж сонирхоорой:
https://youtu.be/l1knCR6xAzo?si=TESnsKZH-V1rS9JN
Эх сурвалж:
https://www.tbsnews.net/explainer/how-submarine-cables-work-why-we-need-them-1259701