GPT-ийн Astra, Sol, Terra, Luna гэж юу вэ? OpenAI-ийн шинэ загваруудыг энгийнээр

Одод, нар, дэлхий, сар… хиймэл оюуны нэр үү?

Сүүлийн үед ChatGPT нээхэд загвар сонгох цэсэнд “Astra”, “Sol”, “Luna” гэх мэт шинэ нэрс гарч ирж байна. Эдгээр нь латин үгс бөгөөд Astra нь “одод”, Sol нь “нар”, Terra нь “дэлхий”, Luna нь “сар” гэсэн утгатай.

Нэрс нь санамсаргүй сонгогдоогүй. Сансрын биетүүд хэмжээ, хүчээрээ ялгаатай байдаг шиг эдгээр загвар ч чадвар, хурд, үнээрээ ялгаатай. Энэ нийтлэлээр тэдгээрийн ялгааг, яагаад ийм олон загвар хэрэгтэй болсныг, өөрийн ажилд аль нь тохирохыг энгийнээр тайлбарлана.

Шинэ нэрлэх систем: тоо нь үеийг, нэр нь түвшинг заана

Өмнө нь OpenAI ихэвчлэн нэг үед нэг үндсэн загвар гаргадаг байсан. 2026 оны GPT-5.6-аас эхлэн нэрлэх дүрэм өөрчлөгдсөн. Тоо (5.6, 6, 6.1) нь загварын үеийг заадаг. Нэр (Sol, Terra, Luna) нь тухайн үеийн доторх чадварын түвшинг заадаг. Түвшин бүр өөрийн хурдаар шинэчлэгдэж болно. [1]

Үүнийг сургуулийн автобустай зүйрлэж болно. Нэг компани (үе) том автобус, дунд оврын микро, жижиг такси (түвшин) ажиллуулдаг. Олон хүнийг хол газар хүргэхэд том автобус хэрэгтэй. Ганцаараа ойрхон очиход такси хангалттай бөгөөд хямд.

GPT-5.6: Sol, Terra, Luna гурвал OpenAI 2026 оны 6-р сарын 26-нд GPT-5.6-г цөөн тооны итгэмжлэгдсэн түнш байгууллагад урьдчилан туршуулж эхэлсэн. Энэ туршилтыг АНУ-ын засгийн газартай зохицуулж явуулсан. Дараа нь 7-р сарын 9-нд бүх хэрэглэгчдэд нээсэн. [2] Sol нь тухайн үеийн туг загвар буюу хамгийн чадварлаг нь байсан. Terra нь өдөр тутмын ажилд зориулсан тэнцвэртэй загвар юм. OpenAI-ийн хэлснээр өмнөх GPT-5.5-тай ойролцоо чадвартай ч үнэ нь хоёр дахин хямд. Luna нь хамгийн хурдан бөгөөд хамгийн хямд загвар юм. [1]

GPT-6 Astra: “одод” хамгийн дээр гарч ирэв 2026 оны 9-р сарын 3-нд OpenAI GPT-6 Astra загварыг зарласан. Компани үүнийг өөрийн хамгийн ухаалаг загвар гэж нэрлэсэн. Компьютер ашиглах, код бичих, кибер аюулгүй байдал, шинжлэх ухааны ажилд хамгийн сайн үзүүлэлт гаргасан гэж мэдэгджээ. [3] Сонирхолтой нь Astra-г бүх хүнд нэг дор нээгээгүй. OpenAI-ийн дотоод үнэлгээгээр Astra нь кибер аюулгүй байдлын “Critical” буюу “ноцтой” босгод хүрсэн анхны загвар болсон. Тиймээс компани эхлээд кибер хамгаалалтын хөтөлбөрт хамрагдсан байгууллагуудад нээж, дараа нь бусад хэрэглэгчдэд аажмаар түгээсэн. [4] Энэ нь чухал санааг харуулж байна. Хиймэл оюун хүчирхэг болох тусам буруу зорилгоор ашиглагдах эрсдэл нь ч өсдөг. Тиймээс хамгийн чадварлаг загварыг хамгийн болгоомжтой түгээдэг. GPT-6 Sol ба Luna: хүчээ хадгалаад, хямдарсан Гурван долоо хоногийн дараа буюу 9-р сарын 22-нд GPT-6 Sol болон GPT-6 Luna гарсан. OpenAI эдгээрийг Astra-тай төстэй аргаар сургасан гэж тайлбарласан. Компанийн хэлснээр GPT-6 Sol нь өмнөх GPT-5.6 Sol-оос баримтын алдаа ойролцоогоор хоёр дахин бага гаргадаг. [5] Хамгийн том өөрчлөлт нь үнэ байлаа. Хоёр загварын API үнэ GPT-5.6-ийн урамшууллын үнээс 50%-иар буурсан. Мөн GPT-6 Luna-г ChatGPT-ийн үнэгүй (Free) болон Go хэрэглэгчид десктоп апп дээрээ ашиглах боломжтой болсон. [5] Нэг долоо хоногийн дараа буюу 9-р сарын 29-нд DevDay арга хэмжээн дээр GPT-6.1 Sol гарсан. OpenAI-ийн хэлснээр энэ загвар зарим даалгавар дээр Astra-тай бараг ижил түвшинд хүрсэн ч үнэ нь хямд хэвээр байна. Жишээ нь бага бодолтын тохиргоон дээр баримтын алдаатай хариултын хувь 11.4%-аас 7.7% болж буурсан. [6] Харин олон хүний хүлээж байсан GPT-6.1 Astra гараагүй. The Wall Street Journal сонины мэдээлснээр OpenAI түүнийг 10-р сард гаргах төлөвлөгөөгөө цуцалжээ. [7] “Astra → Sol → Luna: доошлох тусам хурдан, хямд болно. Дээшлэх тусам илүү төвөгтэй асуудал шийднэ.” Terra яасан бэ гэж та асууж магадгүй. Бидний ашигласан эх сурвалжуудад GPT-6 үеийн Terra загвар одоогоор зарлагдаагүй байна.

“Токен” гэж юу вэ, үнэ нь яагаад чухал вэ? Хиймэл оюуны загвар текстийг үгээр биш, токен гэх жижиг хэсгүүдээр уншиж бичдэг. Нэг токен нь бүтэн үг, үгийн хэсэг эсвэл цэг таслал байж болно. Програм хөгжүүлэгчид загварыг API-аар ашиглахдаа сая токен тутамд төлбөр төлдөг. Загварт өгсөн текстийг оролт, загварын бичсэн хариултыг гаралт гэдэг. 1 сая токены үнэ (оролт / гаралт): GPT-6 Astra: $10 / $50 GPT-6.1 Sol: $2 / $10 GPT-6 Luna: $0.10 / $0.50 Эх сурвалж: [5], [7] Эндээс харахад Astra-ийн гаралт Luna-гаас 100 дахин үнэтэй байна. Хэрэв таны даалгавар энгийн бол хамгийн хүчирхэг загварыг ашиглах нь шаардлагагүй их зардал гаргана.

Шалгуур үзүүлэлтийн тоонд шууд итгэх үү? Шинэ загвар гарах бүрт “тэр тестэд 90% авлаа”, “өрсөлдөгчөө давлаа” гэх мэдээ олон гардаг. Гэхдээ эдгээр тоог анхааралтай унших хэрэгтэй. GPT-6 Sol, Luna-гийн танилцуулгад орсон шалгуур үзүүлэлтийн ихэнхийг OpenAI өөрөө явуулсан эсвэл өөрөө сонгосон. Зарим харьцуулалтад Sol-ийг хамгийн өндөр бодолтын тохиргоогоор ажиллуулж, өрсөлдөгчдийг илүү бага тохиргоотой харьцуулсан байна. [8] Энэ нь тоонууд худал гэсэн үг биш. Харин бие даасан байгууллагын шалгалт, өөрийн туршилтаар баталгаажуулах нь илүү найдвартай гэсэн үг юм. Аль загварыг хэзээ сонгох вэ? OpenAI-ийн зөвлөмжөөр Luna нь хамгийн хэмнэлттэй, Astra нь хамгийн хүчирхэг загвар юм. Энгийн засвар, мэдээлэл ялгах зэрэгт Luna, нарийн төвөгтэй төсөлд GPT-6.1 Sol тохиромжтой. [9] 1. Энгийн, давтагддаг ажилд Luna-г сонго. Жишээ нь текстийн алдаа засах, товч хураангуй гаргах, хүснэгтээс мэдээлэл түүх. 2. Олон алхамтай ажилд Sol-ийг сонго. Жишээ нь программын алдаа хайх, илтгэлийн бүтэц гаргах, урт баримт бичиг ойлгох. 3. Хамгийн хэцүү, тодорхойгүй асуудалд Astra-г сонго. Жишээ нь шийдэл нь тодорхойгүй, олон эх сурвалжийг нэгтгэх шаардлагатай судалгаа. 4. Эхлээд хямд загвараар турш. Үр дүн хангалтгүй бол илүү хүчирхэг загвар руу шилж. 5. Ямар загвар ашигласнаас үл хамааран хариултаа шалга. Шинэ загварууд алдаа бага гаргадаг болсон ч алдаа огт гаргадаггүй гэсэн үг биш. Өөрөө туршиж үзэх жижиг дасгал Нэг асуултыг хоёр өөр загварт өгч үзээрэй. Жишээ нь: “Нарны аймгийн гаригуудыг хэмжээгээр нь эрэмбэлж, тус бүрийг нэг өгүүлбэрээр тайлбарла.” Дараа нь хариултуудыг дараах гурван асуултаар харьцуул. Аль хариулт нь үнэн зөв байна вэ? Сурах бичиг эсвэл найдвартай сайтаас шалга. Аль хариулт нь хурдан гарсан бэ? Хүчирхэг загварын хариулт энэ даалгаварт мэдэгдэхүйц илүү байсан уу? Мөн жижиг тооцоо хийж үзээрэй. 200,000 токен гаралт гаргахад Luna ойролцоогоор $0.10, Astra ойролцоогоор $10 болно. Ижил ажилд 100 дахин ялгаатай зардал гарч байна. “Хамгийн хүчирхэг загвар гэдэг нь үргэлж хамгийн зөв сонголт биш. Даалгавартаа тохирох загварыг сонгох нь өөрөө нэг чухал ур чадвар юм.” Шинэ нэр, шинэ тоо хурдан солигдох ч гол санаа нь хэвээр байна. Юуг шийдэх гэж байгаагаа тодорхойлж, тохирох хэрэгслээ сонгож, үр дүнгээ шүүмжлэлтэйгээр шалгах хэрэгтэй.

Эх сурвалж

[1] OpenAI — Previewing GPT-5.6 Sol (2026)
https://openai.com/index/previewing-gpt-5-6-sol/

[2] NYU Shanghai RITS — OpenAI Launches GPT-5.6 Family: Sol, Terra, and Luna Reach General Availability (2026)
https://rits.shanghai.nyu.edu/ai/openai-launches-gpt-5-6-family-sol-terra-and-luna-reach-general-availability/

[3] OpenAI — GPT-6 Astra: A new generation of intelligence (2026)
https://openai.com/index/gpt-6-astra/

[4] CNBC — OpenAI begins rolling out Astra model after warning of its advanced cyber capabilities (2026)
https://www.cnbc.com/2026/09/03/open-ai-astra-gpt-6-cyber.html

[5] OpenAI — Introducing GPT-6 Sol and Luna (2026)
https://openai.com/index/introducing-gpt-6-sol-and-luna/

[6] TechCrunch — OpenAI launches GPT-6.1 Sol, says it nearly matches GPT-6 Astra and costs less (2026)
https://techcrunch.com/2026/09/29/openai-launches-gpt-6-1-sol-says-it-nearly-matches-gpt-6-astra-and-costs-less/

[7] DeepLearning.AI, The Batch — Sol Nearly Eclipses Astra (2026)
https://www.deeplearning.ai/the-batch/sol-nearly-eclipses-astra

[8] NYU Shanghai RITS — OpenAI Releases GPT-6 Sol and Luna at Half the Price (2026)
https://rits.shanghai.nyu.edu/ai/openai-gpt-6-sol-luna/

[9] OpenAI (ChatGPT Learn) — Model selection
https://learn.chatgpt.com/docs/model-selection