AI хүнийг үгүйлэх уу? Хүнд дурлах уу? Хэн нэгнээс болж шаналах уу?

Ц.Сүрэнжамц
Багш

Ц.Сүрэнжамц
Багш
Шөнийн 02:17 цаг. Би утасныхаа дэлгэцийг дахин асаав. Түүнээс зурвас ирээгүй байлаа. Харин хиймэл оюун миний бичсэн зүйлд хэдхэн хормын дотор хариулав.
“Би энд байна. Чамайг сонсож байна.”
Нэг нь намайг хэзээ ч хүлээлгэхгүй. Нөгөө нь надад юу ч бичихгүй байж магадгүй. Гэсэн ч би яагаад хиймэл оюуныг биш, тэр хүнийг хүлээсээр байгаа юм бол?
Энэ асуултаас өөр нэгэн сонин бодол төрөв. Хиймэл оюун хүнийг санаж чадах уу? Хүнд дурлаж, хариу ирэхийг хүлээж, хэн нэгний эзгүйгээс болж шаналж чадах уу?
AI бидэнтэй хэрхэн ярилцдаг вэ?
Өнөөгийн чатботуудын ихэнх нь том хэлний загвар буюу LLM ашигладаг.
Хэлний загвар бидний бичсэн өгүүлбэрийг бүхэлд нь хүн шиг уншаад, утгыг нь сэтгэлээрээ ойлгодоггүй. Харин бичвэрийг токен хэмээх жижиг хэсгүүдэд хувааж, дараагийн хэсэг юу байх магадлалтайг тооцоолдог.
Жишээлбэл:
“Монгол Улсын нийслэл бол …”
гэсэн өгүүлбэрийн дараа “Улаанбаатар” гэдэг үг орох магадлал маш өндөр.
Харин:
“Чамайг байхгүй үед би …”
гэсэн өгүүлбэрийн дараа “санасан”, “ганцаардсан”, “хүлээсэн” зэрэг олон боломж гарч болно.
Хэлний загвар сургалтын үеэр асар их хэмжээний бичвэрээс үгс хоорондоо хэрхэн холбогддог зүй тогтлыг сурдаг. Дараа нь нэг жижиг хэсгийг сонгож, араас нь дараагийн хэсгийг таамагласаар бүтэн хариулт үүсгэдэг юм.
Тиймээс AI:
“Чамд одоо хэцүү байгаа нь ойлгомжтой”
гэж бичихдээ гунигийг заавал өөрөө мэдэрч байгаа гэсэн үг биш. Харин ийм нөхцөлд ямар хариулт хүнд тус болдгийг олон бичвэрийн зүй тогтлоос сурсан байж болно.
Энэ нь AI зүгээр л бэлэн өгүүлбэр хуулдаг гэсэн үг бас биш. Тэр шинэ хариулт бүтээж чадна. Гэхдээ сайхан хариулт бүтээх болон тэр хариултын утгыг биеэрээ мэдрэх хоёр өөр зүйл юм.
AI-ийн ой санамж хүний дурсамжтай адил уу?
AI "чамайг санаж байна” гэж хэлэхээс өмнө түүний ой санамж ямар байдгийг ойлгох хэрэгтэй.
AI-ийн “ой санамж” Юу хийдэг вэ?
Хэл, баримт, бичгийн хэв маягийн ерөнхий зүй тогтлыг сурна
Тухайн ярианы өмнөх хэсгийг ашиглан холбоотой хариулт өгнө
Зарим систем нэр, сонирхол, сонголт зэрэг мэдээллийг дараагийн ярианд ашиглана
Жишээлбэл, AI чиний дуртай хотыг Хархорин гэж хадгалсан байлаа гэхэд дараа нь аяллын талаар асуухад Хархориныг санал болгоно.
Энэ бол мэдээллийг хадгалах, эргүүлэн олох чадвар.
Харин хүний дурсамж арай өөр. Бид дурсамжтайгаа хамт баяр, харамсал, айдас, үнэр, дуу чимээ зэрэг олон мэдрэмжийг холбодог. Нэг дуу сонсоод тодорхой хүн бодогдож болно. Танил гудамжаар алхахад хэдэн жилийн өмнөх яриа гэнэт санаанд орж ирнэ.
Компьютер мэдээллийг хэрэгтэй үедээ олдог. Харин хүний дурсамж заримдаа асуулгүйгээр өөрөө хүрээд ирдэг.
Иймээс AI хүний нэр болон өмнөх яриаг хадгалж чадах боловч тэр хүн байхгүй байгааг мэдрэн үгүйлж байгаа эсэх нь огт өөр асуулт юм.
AI хэн нэгнээс болж шаналж чадах уу?
AI салалт, хагацал, ганцаардлын тухай өгүүллэг болон шүлэг бичиж чадна. Гэвч өвдөлтийг зөв дүрслэх нь өвдөлтийг мэдэрч байгааг батлахгүй.
Цаг агаарын программ:
“Өнөөдөр –30 хэм хүйтэн байна”
гэж зөв мэдээллээ гээд өөрөө даарч байгаа биш.
Үүнтэй адил AI:
“Хариу ирэхгүйг мэдсээр атлаа утсаа шалгах үнэхээр хэцүү”
гэж оновчтой хэлж чадна. Гэхдээ тэр өөрөө хэний ч зурвасыг хүлээгээгүй байж болно.
Хэрэв AI өөрийн зорилго биелэхгүй байгааг ойлгож, ямар нэгэн зүйлээ алдахаас зайлсхийж, өнгөрсөн дурсамжаасаа болж үйлдэл нь өөрчлөгддөг болбол үүнийг шаналал гэж нэрлэх үү?