Анхны тоо (Prime Number) гэдэг нь зөвхөн 1 болон өөртөө хуваагддаг, математикийн хамгийн суурь ойлголтуудын нэг. Гэтэл хүн төрөлхтний түүхэнд "Хууль бус" гэж зарлагдсан анхны тоо байдаг гэвэл та итгэх үү?

Энэхүү түүх нь криптограф, зохиогчийн эрх болон үг хэлэх чөлөөт байдлын зааг дээрх хамгийн сонирхолтой тэмцэл юм.

DeCSS: Холливудын эсрэг 15 настай хүү

1990-ээд оны сүүлээр DVD кинонууд CSS (Content Scramble System) гэх нууцлалаар хамгаалагддаг байлаа. Энэ нь хэрэглэгчдийг DVD-г хуулбарлах болон Линукс үйлдлийн систем дээр кино үзэх боломжийг хаадаг байв.

1999 онд 15 настай Норвеги хүү Жон Лек Йохансен (түүхэнд "DVD Jon" нэрээр үлдсэн) энэ нууцлалыг тайлах DeCSS програмыг бичсэн юм. Энэ нь кино үйлдвэрлэлийн компаниудын хувьд асар том цохилт болж, АНУ-ын засгийн газар уг кодыг түгээхийг хуулиар хоригложээ.

Jon Lech Johansen

Програм яаж "Тоо" болсон бэ?

Компьютер дээрх бүх зүйл (текст, зураг, програм) цаанаа 0 ба 1-ээс бүрдэх хоёртын системээр хадгалагддаг. Хэрэв та ямар нэгэн програмын файлыг нээгээд, тэрхүү 0 ба 1-үүдийг нэг урт дараалал болгож уншвал тэр нь математикийн хувьд ердөө л нэг асар том ТОО юм.

Фил Кармоди гэх программист нэгэн суут санаа олжээ:

"Хэрэв бид DeCSS програмын кодыг агуулсан, гэхдээ математик шинж чанараараа 'Анхны тоо' болох тийм тоог олбол яах вэ?"

Тэрээр Dirichlet-ийн теорем-ыг ашиглан програмын алгоритмыг алдагдуулахгүйгээр бага зэрэг өөрчилж, 1400 гаруй цифртэй асар том Анхны Тоог олж илрүүлсэн. Ингэснээр DeCSS програм нь математикийн нэгэн "хуваагдагчгүй" тогтмол тоо болон хувирсан юм.

"Illegal Prime" ба Үзэл Бодлоо Илэрхийлэх Эрх

Энэхүү тоо гарч ирсэн нь хуульчдын хувьд том толгойны өвчин болов:

1. Математикийг хориглож болох уу? Тоо бол байгалийн тогтмол зүйл. Хэрэв тоог хууль бус гэвэл тэр тоог цээжилсэн хүн хууль зөрчсөн болох уу?

2. Мэдээлэл vs Математик: Кодыг түгээх нь хууль бус боловч, анхны тоог нийтлэх нь шинжлэх ухааны ажил юм.

Эсэргүүцэгчид энэ тоог футболк дээр хэвлэж, вэбсайтдаа байршуулж эхэлсэн бөгөөд энэ нь "Та нар кодыг хориглож чадах ч, математикийг хориглож чадахгүй" гэсэн мессежийг дэлхий нийтэд өгсөн юм.

Хамгийн анхны хууль бус анхны тоо нь дараах хэлбэртэй байдаг:

Томьёо: k * 256^n + a

Энд "k" нь DeCSS програмын машины кодыг илэрхийлэх аравтын тоо юм. Энэ нь компьютерын шинжлэх ухаанд Steganography болон мэдээллийг хэрхэн нууж болохын нэгэн сонгодог жишээ болдог.