Одоогийн өргөн хэрэглэгддэг RSA, ECC зэрэг нийтийн түлхүүрт криптографийн алгоритмууд нь:
Том тоо задлах
Дискрет логарифм бодох
гэсэн асуудлуудын хүндрэлд тулгуурладаг.
Гэвч квант компьютер хангалттай хөгжвөл Шорын алгоритм ашиглан эдгээрийг харьцангуй богино хугацаанд эвдэх боломжтой болно. Үүнийг даван туулахын тулд:
Тор (lattice)
Код
Хэш
Олон хувьсагчт полином
зэрэгт суурилсан квант-тэсвэртэй алгоритмууд шаардлагатай болсон.
PQClean нь дараах үндсэн зорилготой:
Цэвэр хэрэгжилт (Clean implementation)
– Ассемблер бус, уншихад ойлгомжтой C хэл дээр бичигдсэн
– Архитектур, платформоос хараат бус
Аюулгүй байдлыг чухалчлах
– Side-channel халдлагаас сэргийлэх зарчим баримталсан
– Тогтмол хугацаанд ажиллах (constant-time) код
Стандарчлалд дөхөм болгох
– NIST-ийн Post-Quantum Cryptography стандартчиллын явцад өрсөлдөж буй алгоритмуудын лавлагаа код
PQClean репозиторт дараах төрлийн алгоритмууд ордог:
🔐 Key Encapsulation Mechanisms (KEM)
Жишээ: CRYSTALS-Kyber, Classic McEliece
✍️ Digital Signatures
Жишээ: CRYSTALS-Dilithium, Falcon, SPHINCS+
Эдгээр нь ихэнхдээ NIST PQC финалист эсвэл стандарт болсон алгоритмууд байдаг.
📖 Судлаач, оюутнуудад сурахад тохиромжтой
🧪 Алгоритм турших, харьцуулахад хялбар
🛡️ Аюулгүй байдлын аудит хийхэд тохиромжтой
🔧 Бусад төсөл (OpenSSL, liboqs гэх мэт)-д суурь болдог
PQClean-ийг ихэвчлэн:
Криптографийн судалгаа
Пост-квант алгоритмын тест, бенчмарк
Стандартчиллын үнэлгээ
Бусад аюулгүй байдлын сангуудын суурь код
зэрэгт ашигладаг.
PQClean нь квант эринд бэлдэх криптографийн чухал нөөц бөгөөд пост-квант алгоритмуудыг ойлгох, хэрэгжүүлэх, шалгахад зайлшгүй хэрэгтэй төсөл юм. Ирээдүйн мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангахад PQClean-ийн оруулж буй хувь нэмэр маш чухал гэж үздэг.
